Dizanteri – Basili Dizanteri

Dizanteri – Basili Dizanteri (Shigellozis)

Etken;

Etken biyolojik ve antijenik yapısına göre 4 türe ayrılır:

Shigella Dysenteriae(schica), Shigella Flexneri, Shigella Boydii ve Shigella Sonnei (S. Dizanteri tip 1)

Dizanteri Bulaşma Yolu;

  •  Fekal oral yolla bulaşır. Karasinek ve hamam böcekleri mekanik bulaştırmada önemli rol oynarlar.

Bulaşma süresi; Hastalık ve portörlük devam ettiği sürece bulaşma devam eder.

Kuluçka süresi; ortalama 1-3 gün olmakla beraber 9 güne kadar çıkabilir.

Dizanteride Epidemiyoloji;

  • Enfeksiyon kaynakları hasta ve portörlerin gaitaları ve idrarlarıdır.
  • Yaz aylarında, toplu yerlerde fazladır.
  • Çevre şartları kötü ve kişisel hijyenin bozuk olduğu yerlerde daha sıktır.

Dizanteri Erken dönem bulguları;

  • Yüksek ateş, kramp tarzında karın ağrıları, bulantı-kusma, ishal ve ishal sonucu dehidratasyon görülür.

Dizanteri Geç dönem bulguları;

  • Hastanın ateşi genellikle düşer.
  • Dışkılama sayısı ve gaita miktarı azalır.
  • Gaita  kanlı ve mukuslu bir  hal alır. Günde 15-20 kez dışkılama olabilir. Tenezm belirgindir. Taş roseler görülebilir.
  • Klinik olarak hafif, orta ve ağır seyirli olabilir. Ağır formda; yüksek ateş, ense sertliği, menengial bulgular, konvülsiyon ve solunum sistemi bulguları gibi bağırsak dışı bulgular bulunabilir.

Dizanteri Teşhisi ;

Tanı, dışkı kültürü ile konur. Mikroorganizma dışkıda birkaç saat içinde öldüğünden alınan dışkı örneği hemen tetkik edilmelidir. Anamnez, fizik muayene de yapılır.

Dizanteri Tedavisi ;

Dehidratasyon giderilir. Antibiyogram yapılarak antibiyotik kullanılır.

Komplikasyonlar; yüksek ateşe bağlı febril konvülsiyonlar, vajinal apse, perineal apse, tenezme bağlı rektal prolapsus, herni, hiponatremi, hipoglisemi, artrit, kronik ülseratif kolit görülebilir.

Dizanteri Hastalerında Bakım

  • Hasta ve portörler tedavi edilinceye kadar enterik izolasyon önlemleri alınır.
  • Yatak istirahati önerilir.
  • Dehidrasyon için sıvılar verilir.
  • Aldığı çıkardığı takibi yapılır.
  • Yaşam bulguları takip edilir.
  • Beslenmesi için hasta teşvik edilir.
  • Hastalara kişisel hijyenin önemi için eğitim yapılır.

Dizanteriden Korunma :

  • Sular klorlanarak kullanılma ve saklanmalıdır.
  • Hastalar ve taşıyıcılar enfeksiyonu bulaştırmamaları için tedavi edilmelidir.
  • Besin hijyenine dikkat edilmeli, çiğ yenen sebze ve meyveler  bol su ile epidemik dönemlerde klorlu su ile yıkanmalıdır.
  • Yazın yiyeceklerin açıkta kalmamasına özen gösterilmelidir.
  • Topluma el yıkama alışkanlığı ve önemi konusunda eğitim yapılmalıdır.
  • Süt ve süt ürünleri pastörize edilmelidir.
  • Vektörlerle savaşılmalıdır.
  • Akut enfeksiyonlu hasta ve portörlerin dışkı kültürleri iki kez üst üstte (-) gelinceye kadar besin hazırlanması, satışı vs çocuk-yaşlı bakımı ile ilgili işlerde çalıştırılmamalıdırlar.

AMİPLİ DİZANTERİ (AMİBİASİS)

Etken; Entomoeba Histolitika’dır.

  • Belirtisiz portörlükten, çok şiddetli belirtilerle seyreden akut amipli dizanteri şekline ve karaciğer, beyin, dalak gibi organlarda amip apselerine neden olan lokalizasyonlarla kendini gösteren bir hastalıktır.
  • Kist şekilleri -50C de donmaya, klora, mide asidine, çevre şartlarına karşı dayanıklıdır.

Bulaşma yolu; fekal oral yolla bulaşır.

Bulaşma süresi; hastalık devam ettiği sürece bulaştırıcılık vardır.Eller, sular, karasinekler bulaştırmada önemlidir.

Kuluçka süresi; genellikle 8-10 gün arasında değişir.

Epidemiyoloji; tüm yaş gruplarında, tüm ırklarda ve her iki cinste görülebilir. Enfeksiyon  kaynağı enfekte veya portör olanların gaitaları ve bunlarla kontamine olmuş yiyecek ve içeceklerdir. Yazın sıktır.

Amipli Dizanteri Belirtiler; Asemptomatik tipte dışkıda kistler vardır, kişiler dışkıları ile bu kistleri atarlar, bunun dışında belirtisi yoktur.

  • Akut seyirli tip ani başlar. Baş ağrısı, bulantı- kusma, kramp tarzında karın ağrıları vardır.
  • Günde 30-40 kez dışkılama, tenezm, kilo kaybı, dehidratasyon bulguları ve yaygın bağırsak ülserasyonları görülebilir.
  • Gaita parlak kanlıdır.
  • Ateş yoktur.
  • Kronik amibiyaziste karın ağrısı,pis kokulu dışkı,öldürücü barsak kanamaları olabilir.

Tanı; dışkının görünümü, dışkı incelemesi sonucunda amiplerin trofozoid veya kist şekillerinin görülmesi ve klinik bulgularla tanı konur.Röntgen,ultrason incelemesi yapılır.

Tedavi; tedavide en sık kullanılan ilaçlar emetine, terasiklin, metronidazol, diloxanide furoate, paramomycin, tinidazol, klorakin ve eritromisindir. Hastanın sıvı elektrolit dengesi sağlanır.Dışkı kültürü negatif gelinceye kadar hastanede yatırılır.Portörlerin tedavisi yapılmalıdır.

Komplikasyonlar; bağırsak kanaması ve perforasyonu, anemi, peritonit, fistül, kolanda gangrenöz değişimler, dehidratasyon, malnütrisyon, beyin ve akciğerde amip apseleri olabilir.

Bakım;

  • Bulaştırıcılık süresince enterik izolasyon önlemleri alınır.
  • Yatak istirahati verilir.
  • Oral beslenemiyorsa IV beslenir.
  • Aldığı çıkardığı takibi yapılır.
  • Yaşam bulguları takip edilir.
  • Gerekirse kan transfüzyonu yapılır.
  • İlaçların toksik etkileri için hastalar gözlenir
  • Hastalıkta nüksler olabileceğinden hastaya, tedaviden sonra 6 hafta ara ile 6 ay doktor kontrolünde olması gerektiği ve bunun önemi anlatılır.
  • Spazmodik ağrılar için sıcak uygulama yapılabilir.
  • Sulu gıdalar verilir, posalı-gaz yapıcılar verilmez.

Korunma

  • Gıda maddesi üretimi yapanlarda portör taraması yapılır.
  • Portörlerin gıda işlerinde çalışması önlenir.
  • Topluma el yıkama hakkında eğitim yapılır.
  • İçme ve kullanma suları dezenfekte edilir. Kaynatmak önemlidir.
  • Su ve besinlerin kontaminasyonu önlenmelidir.
  • Atıkların kontrolü ve vektörlerle savaş önemlidir.
  • Çevre koşulları düzeltilmelidir.
  • Sağlıklı kişilere korunma hakkında eğitim yapılır.

Recent search terms:

  • sivilce nasıl oluşur (7)

Bir Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.